Küreselcilerin Propaganda Stratejisi: Gerçeklerin Üzerinin Örtülmesi
Modern toplumda propaganda, egemen sınıfların savaş ve sömürü çabalarını desteklemek için kitleleri manipüle etmelerine olanak tanıyan kritik bir rol oynamaktadır. Bu durum, halkın refahın sonsuz olduğuna ve büyük yatırımlar yapması gerektiğine ikna edilmesiyle kendini gösterir. Bu manipülasyon, toplumun temel dinamiklerini derinden etkilemektedir.
Kaosun Örgütlenmesi ve Halkla İlişkiler
Sigmund Freud’un yeğeni Edward Bernays, 1928’de yayımladığı “Propaganda” adlı kitabında “kaosun örgütlenmesi” kavramını ortaya atmıştır. Bernays, propagandanın çağdaş yaşamın gerekli bir parçası olduğuna inanıyordu. Ona göre, halkı kolayca etkileyerek belirli fikirleri ve ürünleri kabul ettirmek mümkündü. Bu, özellikle borsaya yatırım yapma gibi konularda kullanılıyordu.
Propaganda, tarih boyunca kullanılmış olsa da, uygulayıcıları genellikle “halkla ilişkiler”, “promosyon” ve “tanıtım” gibi daha yumuşak terimleri tercih etmektedir. Reklamcılık, siyaset bilimi, tıp ve savaş gibi birçok alanda yaygın olarak kullanılan bu yöntem, günümüzde kötüye kullanılmaktadır. Antik çağlardan beri hükümdarlar, işkence gibi zalim yöntemlere başvurmadan tebaalarını etkilemenin yolunu propaganda ile bulmuşlardır.
Küresel Elitlerin Aldatıcı Yöntemleri
Küresel elitler, yozlaşmış kapitalist sınıflar ve Wall Street sakinleri, potansiyel müşterilerini ürünlerini satın almaya ve fikirlerini kabul etmeye yönlendirmenin propaganda ile ne kadar kolay olduğunu fark etmişlerdir. Bernays’in de belirttiği gibi, haberlerin manipülasyonu ve kişiliklerin abartılması, politikacıları ve ticari ürünleri kitlelere tanıtmak için kullanılan genel bir yutturmacadır. Kamuoyunun örgütlenmesi ve odaklanması süreci kötüye kullanılabilir, ancak iyi düzenlenmiş bir toplum için gereklidir.
Propaganda, kamuoyunu manipüle edebilen ve savaş tehditleri, önerilen yasalar ve pandemi krizleri gibi karar alma süreçlerini etkileyebilen güçlü bir araçtır. Bernays’in görüşlerini anlamak, propagandanın karmaşık dünyasında ve toplumu şekillendirmedeki rolünde daha iyi yol almamızı sağlayabilir.
Görünmez Hükümet ve Kamuoyunun Kontrolü
Bernays, demokratik bir toplumda örgütlü alışkanlıkların ve görüşlerin bilinçli ve akıllıca manipüle edilmesinin önemini vurgulamıştır. Ona göre, görünmez hükümet üyeleri, doğal liderlik nitelikleri ve sosyal yapıdaki kilit konumlarıyla bir ülkenin gerçek yönetici gücüdür. Bu kişiler, kitlelerin zihinsel süreçlerini ve sosyal kalıplarını anlayarak kamusal zihni kontrol ederler.
Teorik olarak her vatandaş istediği kişiye oy vermekte özgür olsa da, örgütlenme ve yönlendirme olmadan bireysel oylar karmaşaya yol açacaktır. Temel siyasi partiler şeklinde, seçenekleri iki ya da en fazla üç veya dört adayla sınırlayan gizli bir hükümet ortaya çıkar. Amerikan halkı, görünmeyen bir hükümetin verileri analiz etmesini ve en önemli konuları vurgulamasını isteyerek kabul etmiştir.
Medya Merkezileşmesi ve Propaganda
Liderler ve halkla iletişim kurmak için kullandıkları medya, kanıtları ve kamu sorunlarıyla ilgili konuların tanımlanmasını kabul etmektedir. Toplum, bilgili bireylerden oluşan komitelere güvenmek yerine, liderlik ve propaganda yoluyla organize edilebilecek bir açık rekabet sistemini tercih etmiştir. Toplum daha karmaşık hale geldikçe, kamuoyunu etkilemek için çeşitli teknolojik araçlar yaratıldı ve geliştirildi.
Matbaa, gazete, demiryolu, telefon, telgraf, radyo ve uçak gibi araçlar, fikirlerin dünya genelinde hızlı ve anlık olarak yayılmasını mümkün kıldı. Bernays’in kitabı, kolektif aklı yöneten sistemin çerçevesini ve bu sistemin, belirli bir fikir ya da ürün için kamuoyu onayı yaratmaya çalışan yetenekli savunucular tarafından nasıl manipüle edildiğini aydınlatmayı amaçlamaktadır.
Modern Propagandanın Evrimi ve Etkileri
Fransız yazar Jacques Ellul, 1965 yılında yayımladığı “Propaganda: İnsan Tutumlarının Oluşumu” adlı kitabında modern propagandanın evrimini incelemiştir. Ellul, propagandanın geçmişin bariz yalanlarından yarı gerçekler, sınırlı gerçekler ve çelişkili gerçekler gibi farklı gerçek türlerinin kullanımına doğru evrildiğini belirtmiştir. Ona göre propaganda, özellikle makineleşme ve teknolojik örgütlenme tarafından yönlendirilen bir toplumda, insanları isteyerek itaat etmeye ikna etmek için kullanılmaktadır.
Etkili propagandayı mümkün kılmak için medya merkezileştirilmeli, haber ajanslarının sayısı azaltılmalı ve basın tek bir merkezden kontrol altına alınmalıdır. Radyo ve film alanında tekeller oluşturulmalıdır. Çok sayıda medyanın birkaç elde toplanmasıyla gerçek bir koordinasyon, süreklilik ve bireyleri etkilemek için bilimsel yöntemlerin uygulanması mümkün hale gelir. Bu durum günümüzde başta ABD olmak üzere Fransa ve Almanya’da gelişmektedir.
Medya Yoğunlaşması ve Bireysel Etkileşim
Gazetelerin sayısı azalırken, okuyucu sayısı artmaktadır. Üretim maliyetinin sürekli artması, daha fazla konsantrasyon gerektirmektedir. Bu yoğunlaşma propaganda için daha elverişli bir ortam yaratır. Ancak medyanın yoğunlaşması yeterli değildir; bireylerin de bu yoğunlaşmaya dahil edilmesi gerekir. Bu gerçekleşirse propaganda, okuyucunun belirsiz ve dağınık bir görüşünden, maruz kaldığı görüşün titiz, heyecan verici ve aktif bir takipçisine dönüşebilir.
İnsanlar günümüzde kendi seçtiği bir propaganda olsa bile, gerçekten de propagandaya maruz kalmaktadır. Propaganda, fikirleri pekiştirme ve eyleme dönüştürme aracı olarak hizmet eder ve izleyici/okuyucu kendi seçtiği propagandanın etkisine isteyerek boyun eğer. Ellul, “Ortalama Bir Yaşam Standardının Gerekliliği” adlı kitabında propagandanın Batı ülkelerindeki, özellikle de üst işçi ve orta sınıflar arasındaki etkilerini incelemiştir.
Kitlesel Aldatma Silahları ve Korku Faktörü
“Kitlesel Aldatma Silahları: Bush’un Irak Savaşı’nda Propagandanın Kullanımı” (2003) adlı kitabın yazarları Sheldon Rampton ve John Stauber, propagandacıların iletişimi, hedef kitleleri telkin etmeye yönelik bir dizi teknik olarak gördüklerini ileri sürmektedir. Demokrasi ise bunu farklı sesler arasında süregiden bir diyalog süreci olarak tanımlar. Propagandacılar genellikle düşmanlarının ya da yerel halkların zihinlerini manipüle eder ve zorlarlar.
Kendi çıkarlarını izleyicilerinin refahından üstün tutarak, onların rasyonelliğine ve zekasına çok az saygı gösterirler. Sonrasında ise insan ruhundaki en ilkel duygulardan biri olan korku ile insanları televizyon ekranlarına bağlı tutarlar. Nazi Ordusu’nun lideri Hermann Göring, genel nüfus savaş istemese de politikayı nihai olarak liderlerin şekillendirdiğini ileri sürmüştür.
Halkı Manipüle Etme Stratejileri
Göring, halkı herhangi bir siyasi sistemin arkasında toplamanın nispeten kolay olduğunu açıklamıştır. Halkı manipüle etmek için onları tehdit altında olduklarına ikna etmek ve pasifistleri vatanseverlikten yoksun oldukları gerekçesiyle eleştirmek gerektiğini öne sürer. Göring’e göre bu strateji her ülkede etkilidir. Günümüzde de bu stratejiyi uygulayanlar mevcuttur.
Küresel şeytanları çözmenin ve propagandalarını etkisiz kılmanın bir yolu da propaganda sanatlarını en ince noktalarına kadar iyi anlamaktan geçmektedir. Türkiye’ye yansımaları da bu bağlamda değerlendirilmeli, medya üzerindeki yoğunlaşma ve halkın bilinçli farkındalığı artırılmalıdır.
YORUMCALAR
