Ankara Haymana semalarında Libya Genelkurmay Başkanı ve askeri heyetini taşıyan uçağın düşmesi, sadece kaza mıydı, yoksa küresel satranç tahtasında düşürülmesi oynanan kanlı oyunun parçası mı?
Olay, Türkiye’nin Doğu Akdeniz ve Afrika’daki stratejik hamlelerini, uluslararası arenadaki yansımalarını ve ortaya çıkan jeopolitik dinamikleri gözler önüne seriyor. Türkiye’nin artan etkisi, karşılaştığı dirençler ve karmaşık denklemin ardındaki gerçekler, sadece bölge meselesi değil, insanlık aleyhine tehdit ve milli güvenlik sorunları barındıran küresel güç mücadelesinin habercisi.
Libya’da Türkiye’nin Varlığı: Meşruiyetin Bedeli
Türkiye’nin Libya’daki varlığı, 2019’dan bu yana Birleşmiş Milletler tarafından tanınan meşru hükümete verilen destekle başladı. Destek, doğrudan çatışmadan ziyade lojistik ve askeri danışmanlık hizmetleri şeklinde tezahür etti. Ancak durum, Türkiye’nin bölgedeki nüfuzunu artırma çabalarına karşı çıkan çevreleri rahatsız etti.
Libya ile imzalanan ve her iki yılda bir yenilenen tezkere, Türkiye’nin bölgedeki varlığının sürekliliğini sağlarken, Libya’nın üst düzey askeri yetkililerinin tezkere oylamasını takip etmek üzere Türkiye’ye gelmesi, işbirliğinin derinliğini ve her iki ülke için taşıdığı önemi açıkça ortaya koydu. Ziyaret, Türkiye’deki tüm siyasi aktörlere yönelik “milli mesele” niteliğinde mesaj olarak algılandı.
Denizlerdeki Egemenlik Mücadelesi
Türkiye’nin Libya ile imzaladığı deniz yetki alanları anlaşması, Doğu Akdeniz’deki jeopolitik dengeleri kökten değiştirdi. Anlaşma, Yunanistan ve Güney Kıbrıs yönetiminin bölgedeki haksız iddialarını boşa çıkarırken, Libya’ya önemli deniz alanları kazandırdı. Türkiye’nin “Mavi Vatan” doktrini çerçevesinde deniz yetki alanlarını koruma ve genişletme vizyonu, sadece çevre denizlerle sınırlı kalmayıp, Somali ve Pakistan gibi ülkelere uzanan geniş etki alanına sahip.
Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı’nın Somali ve Pakistan’da petrol ve doğalgaz arama ihaleleri alması, doktrinin ekonomik ve stratejik boyutunu gözler önüne seriyor. Genişleme, Türkiye’nin bölgesel güç olma iddiasını pekiştiren somut adımlar olarak okunmalı.
Türkiye Karşıtı İttifaklar: Bölgesel Paktların Karanlık Yüzü
Türkiye’nin Libya ve Doğu Akdeniz’deki artan etkisi, bazı bölgesel aktörler tarafından ciddi tehdit olarak algılanıyor. Yunanistan, Güney Kıbrıs ve İsrail, Türkiye’nin stratejik hamlelerine karşı ortak cephe oluşturma eğiliminde. Libya tezkeresinin oylandığı dönemde ülkelerin liderlerinin Kudüs’te bir araya gelerek Türkiye’ye yönelik tehditvari mesajlar vermesi, ittifakın somut göstergesi.
Yunanistan’ın dış politikası, “Türkiye’nin dostu benim düşmanımdır” ilkesi üzerine kurulu. Pakistan’a karşı Hindistan ile, Azerbaycan’a karşı ise Ermenistan ile işbirliği arayışlarına girilmesi, durumun en çarpıcı örnekleri. İsrail’in Türkiye’yi düşman ilan etmesiyle birlikte, Yunanistan, Güney Kıbrıs ve İsrail arasında bölgesel pakt oluşumu gözlemleniyor. İttifak, Türkiye’nin bölgesel planlarını bozmaya yönelik ciddi direnç oluşturuyor.
Pakistan Faktörü: Kadim Dostluktan Stratejik Ortaklığa
Pakistan, Türkiye’nin en kadim ve menfaatsiz dostlarından olarak bölgesel stratejilerde önemli yer tutuyor. Tarihsel bağları İstiklal Harbi dönemine kadar uzanan dostluk, günümüzde savunma ve enerji alanındaki işbirlikleriyle pekişiyor. Pakistan’ın Libya’daki bazı gruplara savunma sanayi ürünü satması ve Türkiye Petrolleri Anon Ortaklığı’nın Pakistan’da petrol ve doğalgaz arama ihaleleri alması, stratejik ortaklığın somut örnekleri.
Türkiye-Pakistan işbirliği, İsrail medyasında “kıskaç” olarak yorumlanmakta ve nükleer teknoloji transferi gibi iddialarla endişe yaratıyor. Durum, Türkiye’nin bölgesel etki alanının genişlemesinin uluslararası alanda nasıl algılandığını ve ne tür tepkilere yol açtığını gösteriyor.
Küresel Rekabet Ve AMEC Koridoru: Türkiye’nin Jeopolitik Sınavı
Hindistan’dan İsrail’e, Ortadoğu üzerinden Avrupa’ya uzanacak olan AMEC koridoru projesi, küresel ticaret yollarında yeni rekabet alanı yaratıyor. Çin’in “Kuşak Yol” projesine alternatif olarak sunulan koridor, Türkiye’nin jeopolitik konumunu doğrudan etkiliyor. Türkiye’nin projede “devre dışı bırakılma, zorlanma veya kendi istediği gibi yer alma” mücadelesi, ülkenin küresel ticaretteki stratejik önemini ve potansiyel çatışma alanlarını gösteriyor.
Son Söz: Türkiye’nin Kaderi Ve Küresel Oyunlar
Türkiye’nin Libya’daki varlığı, Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanları anlaşmaları ve Mavi Vatan doktrini, ülkenin bölgesel ve küresel arenadaki etkisini artıran önemli stratejik adımlar Yunanistan, Güney Kıbrıs ve İsrail gibi aktörlerin oluşturduğu karşıt ittifaklarla ve Libya’daki uçak kazası gibi gizemli olaylarla karşılaşıyor.
Pakistan ile olan stratejik ortaklık ve AMEC koridoru gibi küresel projelerdeki konumu, Türkiye’nin çok boyutlu dış politikasının ve bölgesel güç olma iddiasının temelini oluşturan karmaşık jeopolitik ortamda, Türkiye’nin attığı her adım, bölgesel ve küresel dengeler üzerinde önemli etkilere sahip.
YORUMCALAR
